“Meeste Amerikanen zijn centrumlinks”

Gedurende drie decennia heeft de rechtse en centrumpolitiek de machtsstructuren in Washington gedomineerd. Maar opiniepeilingen over bepaalde thema’s en de recente verkiezingsoverwinning van Barack Obama en zijn Democratische Partij geven aan dat er iets veranderd is.Mediawaakhond Media Matters for America en de linkse politieke organisatie Campaign for America’s Future (CAF) stellen vast dat de Amerikanen over steeds meer thema’s en in steeds grotere percentages progressieve standpunten innemen. “De meerderheid is centrumlinks”, schrijven ze in hun rapport America: A Centre-Left Nation. “Het is rechts dat geïsoleerd is.”Het rapport schrijft de verandering vooral op rekening van de onafhankelijke kiezers. “Mensen die zichzelf als gematigd en onafhankelijk omschrijven, zijn steeds dichter gaan aanleunen bij progressieven en Democraten”, zegt Robert Borosage, codirecteur van CAF.

Meer regering

“Het rapport toont dat het publiek – vooral in een crisis maar ook voordien al – steeds meer belang is gaan hechten aan de regering en de rol die een regering in hun leven speelt.” Uit een onderzoek van de National Election Study (NES), waarop het rapport zich onder meer baseert, blijkt dat 62 procent van de Amerikanen een sterkere regering het antwoord vindt op de problemen waar het land voor staat. Dat rijmt niet meteen met de “centrumrechtse” visie dat er net minder overheid moet zijn.Een andere indicator, zegt rapport, is dat Amerikanen vrij sceptisch staan tegenover grote bedrijven. Volgens studies van onderzoekscentrum Pew vindt meer dan de helft van de Amerikanen dat bedrijven te veel winst maken en vier op vijf Amerikanen vinden dat bedrijven te veel macht hebben.

Risico voor Obama

President Obama is al enkele malen afgestapt van de progressieve agenda die hij in zijn campagne beloofd had, vooral met de militaire escalatie in Afghanistan en zijn houding ten aanzien van de Guantánamo-gevangenis. Als Obama dat blijft doen, dan dreigt hij zijn progressieve aanhang kwijt te raken, zegt Borosage.Maar op dit moment heeft Obama nog steeds de volle steun van progressief Amerika, net zoals hij die van de ruimere bevolking heeft.

Nog een tijdje progressief

Volgens de auteurs van het rapport zullen de VS nog een tijdje hun progressieve meerderheid behouden. Ze wijzen op de groeiende zichtbaarheid van groepen die massaal linkse idealen steunen: Latino’s, Afro-Amerikanen en jongeren.Jongeren hadden de naam niet politiek geïnteresseerd te zijn en gingen minder vaak stemmen, maar bij de laatste presidentsverkiezingen stemden er meer dan 23 miljoen, zegt Heather Smith, directeur van Rock the Vote, een organisatie die zich met politieke macht van jongeren bezighoudt. “Hun aantal groeit. Het begint nog maar. Ze hebben in 2004, 2006 en 2008 met steeds meer gestemd, en het wordt een gewoonte nu.”  Page Garner, voorzitter van Women’s Voices, Women’s Votes, merkt op dat ook ongehuwde moeders een groeiend segment vormen, dat massaal voor Obama heeft gestemd.

Republikeinse Partij brokkelt af

Een andere belangrijke factor in de “verlinksing” van de VS is de afbrokkelende steun voor de Republikeinse Partij. Uit een opiniepeiling van NBC/Wall Street Journal eind april bleek dat slechts 20 procent van de kiezers zichzelf nog Republikeins noemde, tegenover 30 procent bij de Democraten.De Republikeinse Partij heeft een steeds rechtser imago gekregen doordat het gematigde afgevaardigden is kwijtgeraakt in kwetsbare districten die naar de Democraten zijn gegaan. De partij neemt nu hardere standpunten in over bijvoorbeeld immigratie en het homohuwelijk en dat schrikt mensen af. Colin Powell, minister van Buitenlandse Zaken onder de Republikeinse president George W. Bush, zei onlangs in een talkshow dat zijn partij “zeer, zeer smal” was geworden. “Ik heb altijd gevonden dat de Republikeinse Partij meer inclusief zou moeten zijn dan ze de laatste jaren geweest is.”